Gastroözofageal Reflü ve Gastroözofageal Reflü Hastalığı

Sık sorulan sorular ve cevapları:

Yenidoğan döneminden itibaren birçok bebeğin kustuğunu ve bu kusma olarak ifade edilen periyotların aslında bebeklerin yediklerinin ağızlarına geri gelmesi şeklinde olduğunu bilmekteyiz. Peki bunlar gerçekten kusma mı? Hangisi normal? Hangisi değil? Yoksa bu bir hastalık belirtisi mi? Tüm bunları nasıl ayırt edebiliriz?

İşte sizlere bebeklik döneminde görülebilen gastroözefageal reflü ve gastroözefageal reflü hastalığı hakkında en sık sorulan sorular ve cevaplarını derledik.

Gastroözefageal reflü ve gastroözefageal reflü hastalığı arasındaki farklar nelerdir?

Çok fazla detaya girmeden izah etmek gerekirse reflü; midenin hareketi ile mide içeriğinin yemek borusuna (özofagus) bazen de ağıza ve buruna doğru geri kaçmasıdır. Eğer bu reflü süt çocukluğu döneminden sonra görülüyor veya eşlik eden başka belirtiler de varsa bu duruma gastroözofageal reflü hastalığı adı verilmektedir.

Söz konusu sadece gastroözofageal reflü ise, genellikle süt çocukuğu döneminde bir hastalık olarak değerlendirilmemektedir. Bu süt çocukları genellikle neşeli kusan bebekler olarak bilinir çünkü kusma sırasında acı çekmez, huzursuz görünmezler. Açıkçası bebekler bu normal olan kusma/reflü hareketleri ile bir miktar da olsa rahatlarlar. Gastroözofageal reflünün diğer bulguları ise uzamış beslenme süreleri ya da beslenmeye çoğunlukla ara verilmesi gereken orta derecede beslenme problemleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak reflüye kilo alımının durması veya yetersiz kilo alma, tekrarlayan solunum yolu problemleri, vücutta döküntüler, beslenme reddi gibi ek bulgular eşlik ediyorsa artık sadece basit bir gastroözofageal reflüden bahsedilmez. Böyle durumlarda mutlaka vakit kaybetmeden doktorumuza başvurmamız gerekmektedir.

Gastroözofageal reflünün ne zaman görülmesi normaldir?

Gasroözofageal reflü genellikle doğumdan 2 ila 3 hafta sonra başlar ve 4 ila 5. aylarda sıklığı artar. Zamanında doğan term bebekler çoğunlukla 9-12. aylarda reflü gerilemesi beklenmektedir.

Bebeklerin çoğunda gastroözofageal reflü, üst sindirim siteminin olgunlaşması ile geriler. Bunun yanı sıra, normal büyüme ve gelişme süreci, başını dik tutabilme, desteksiz oturabilme ve özellikle katı gıdalara başlangıç dönemi reflü bulgularının iyileşmesine yardımcı olmaktadır.

 

Gastroözofageal reflünün nedenleri nelerdir?

Bebeğinizi besledikten sonra, midesi dolu durumdayken pozisyonunu aniden değiştirmeniz durumunda, mide içeriği yemek borusuna geri kaçar. Burada mide asidi ile karışmış sindirilmiş besin maddeleri bulamaç halinde alt özofagus sfinkteri denilen özel bir kasa baskı yapar ve bebeklik çağında henüz gelişimi tam olarak olmadığından zayıf kalmasından ötürü reflü ortaya çıkar.

Daha büyük çocuklarda ise tüketilen gıdaların rolü daha ön plandadır. Aşırı porsiyon tüketimi, yüksek asidik içecek ve yiyecekler, baharatlar, kafein içeren besin maddeleri yemek borusu ile mide ağzındaki bu kasın gevşemesine ve dolayısıyla reflünün ortaya çıkmasına neden olurlar. Ayrıca aşırı kilolu çocuklarda, reflü daha sık görülmektedir.

Çocuğumda gastroözofageal reflü hastalığı olup olmadığını nasıl anlayabilirim?

Gastroözofageal reflü hastalığı, gastroözofageal reflüden farklı olarak bazı ek bulgular ile birliktedir. Eğer aşağıda belirtilen bulgu ya da belirtiler bebeğinizde/çocuğunuzda varsa doktorunuzla iletişime geçmenizi öneriyoruz.

  • Beslenme reddi
  • Beslenme sırasında ağlama ve/veya kamburunu çıkarma, ağrısı olduğunun gözlenmesi
  • Kanlı veya safralı (yeşil-sarı) kusma
  • Kusma sıklığında veya kusmuğun kıvamında değişiklik, fışkırır tarzda kusma
  • Karın şişliği, karında sertlik
  • Solunum sistemi bulguları, hırıltı ve öksürük gibi

Ayrıca eğer bebeğinizin kilo alımında güçlük çektiğini ya da kilo alamadığını fark ettiyseniz doktorunuzu bilgilendiriniz.

Gastroözofageal reflü veya gastroözofageal reflü hastalığında tedavi seçenekleri nelerdir?

Her aile kusması olan bebeğinin bir an önce iyileşmesini, kusmalarının kesilmesini istemekle birlikte gerçekte bu reflü bulgusu olan kusma şikayeti tamamen zamana bağlı düzelecektir. Reflüde ilk olarak hayat tarzı değişiklikleri önerilmektedir ki bunlardan en basit olanı, uygun besinlerle besleme (anne sütü varsa ve yeterliyse ek mama verilmemesi), beslenme pozisyonunun değiştirilerek uygun pozisyonlarda besleme, beslendikten hemen sonra yatağa yatırmama, tek seferde çok fazla miktarda beslememe ve beslenme aralığının çok sık olmaması gibi değişikliklerdir.

Eğer gastroözofageal reflü hastalığı bulguları eşlik ediyorsa bu durumda mutlaka doktorunuza başvurmanız gerekecektir. Çünkü gastroözofageal reflü hastalığı saptanması durumunda yapılacak medikal tedaviye her hastaya özel olarak doktorunuz karar verecektir.

Bebeklik/süt çocukluğu dönemi gastroözofageal reflüsünde reflüyü önleme seçenekleri;

  • Bebeğinizi beslerken aralar veriniz ve bebeğinizin doğal geğirmesine izin veriniz. Bebeğinizi besledikten sonra 30 dakikaya kadar dik pozisyonda tutunuz. Bebeğinizin beslenmesine doktorunuzun önerisi olmadıkça katı gıdalar veya kıvam artırıcı ürünler ilave etmeyiniz. Öncelikle doktorunuza danışınız.
  • Bebeğin ayına göre fazla olmayan miktarlarda ve uygun beslenme aralığında beslenmesi gerekmektedir. Elbette günlük alması gerekli besin ihtiyacının karşılandığına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Büyük çocuklarda önleyici uygulamalar;

  • Kızartma, hazır gıdalardan uzak durulması gerekmektedir.
  • Nane şekeri, kafein ve bazı astım ilaçları reflüyü artırabilmektedir. Bazı çocuklarda domates ürünleri de reflüyü artırabilmektedir. Eğer çocuğunuzda göğüste yanmaya neden olan spesifik bir gıda tespit ederseniz bu gıdayı diyetten uzak tutmanızda fayda vardır.
  • Büyük çocuklarda reflü yakınmaları olması durumunda mutlaka doktorunuza başvurmanız da gerekecektir.

Unutmayınız ki; bebeğinizin/çocuğunuzun sadece basit bir reflüsü mü, yoksa daha kompleks gastroözofageal reflü hastalığı mı var, bunun tanısını doktorunuz koyabilecektir. Ve yine her çocuğun belirti ve bulguları değişken olabilir ve bu değişkenlere göre de çocuğunuzun tedavi yaklaşımı farklılık gösterebilir. Tüm bu durumları ancak ve ancak çocuğunuzu bizzat gören, öyküsünü dinleyen ve muayene eden hekiminiz bilebilir.  Lütfen hekiminizin önerilerini dikkate alınız.