İshalli Çocuklar İçin Uygun Besinler Nelerdir?

Sevgili anneler;

Önümüz yaz; hem tatil, hem de maalesef ishallerin sık gözlendiği mevsim! Biz de bugün ki yazımızda, yaza kısa bir süre kala, bu konudaki ayrıntıları sizlerle paylaşmak istedik…

İshalli çocuklar için uygun besinler nelerdir? Çocuğumuz ishal olduğunda ne yedirip ne içirelim?

İshalde kaybedilen ana madde su ve tuzdur. Yapılacak ilk şey su ve sulu besinlerin bol miktarda verilmesidir.” İSHALDE SU VERİLMEZ “ şeklindeki inanış doğru değildir.

Her yaş grubundaki çocukta (anne sütü ile beslenen hariç), ishal-kusma durumunda öncelikle tuz, su ve şeker karışımı içeren (ORS; oral rehidratasyon sıvısı) sıvılardan tüketmek önerilmektedir. Bu sıvıyı hazır satın alabileceğimiz gibi, evde kendimiz de hazırlayabiliriz. Beş su bardağı (bir litre) kaynatılmış, ılıtılmış su içerisine 2 çorba kaşığı toz şeker, bir çay kaşığı tuz, eğer evde varsa bir çay kaşığı karbonat koyularak hazırlanmaktadır. Ancak hem enfeksiyon varlığı söz konusu olduğundan, hem de karışımın tadının beğenilmediği bazı durumlarda çocuklar bu sıvıyı tükettikten sonra kusabilir. Tekrarlayan kusmalarda ve çocuklar tarafından tercih edilmediği durumlarda asla içmesi için zorlanmamalıdır. Hastalığın başlangıcında bu karışım bebek için yeterlidir (ek besin tüketmese de). Hazırladıktan sonra bu karışımın 24 saat içinde bitirilmesi hedeflenmelidir. Çocuk her kaka yaptığında bu karışımdan 1-2 çay bardağı ek olarak içirilmelidir.

İshalle birlikte genellikle kusma da olduğundan toplam sıvı kaybı fazladır.  Bu nedenle su ve sulu besinler sık-sık ve azar-azar verilmeli, diğer yiyecekleri tüketmesi için çocuklar ekstra zorlanmamalıdır.

ÖNERİLEN GIDALAR

SULU BESİNLER

Kaynamış, ılıtılmış su, orta şekerli açık çay, ada çayı, nane-limon, ıhlamur, limonata, tuzlu ayran

MEYVELER

Şeftali suyu, elma suyu, elma püresi, muz, portakal, greyfurt, mandalina suyu

SEBZELER

Pirinç lapası, patates püresi, tahıl yemekleri, havuç, baklagiller iyice pişirildikten sonra verilmelidir

PROTEİN KAYNAĞI OLAN BESİNLER

Az tuzlu yoğurt, peynir, yağsız et, köfte, tavuk eti ishalde rahatlıkla kullanabileceğimiz besinlerdir

KARIŞIMLAR

Süt + Tahıl veya Yoğurt + Tahıl karışımları

[Yoğurt tek başına veya karışımlarla ishalli çocuk diyetinde kullanılmaktadır. Klinik belirtilerde iyileşmeye yol açtığını gösteren çalışmalar bulunmaktadır]

Taze hazırlanmış meyve suları (elma suyu…), çorbalar (tercihan pirinç suyu ile hazırlanmış) ve su evde korkusuzca verilebilecek sıvılardır. İki yaşın altındaki çocuklara her ishalli dışkılamadan sonra 1/2-1 çay bardağı (50-100 mL), daha büyük çocuklara 1/2-1 su bardağı (100-200 mL), daha fazla içmek isteyenlere ise istedikleri kadar sıvı verilmesi sıvı kaybının engellenmesini sağlayacaktır.

Anne sütü alan bebeklerin daha sık olarak emzirilmeye devam edilmesi gerekmektedir. Anne sütü almayan bebeklerin ise normalde aldıkları süt veya mamalarla öğün sayısı arttırılarak, beslenmelerine devam edilmesi önerilir. Mamaların sulandırılması gerekmez.

Daha büyük çocukların normalde aldıkları gıdalarla, öğün sayısı arttırılarak beslenmelerine devam edilmelidir. Yarı katı veya katı gıdalarla beslenen bebeklere ve çocuklara sindirimi kolay ve enerjiden zengin, protein içeren gıdalar (iyi pişmiş et, balık, yoğurt, peynir, sebze püreleri, muz…) verilmelidir. İshal döneminde hiperosmolalitenin önlenmesi için şeker yerine nişastalı yiyecekler (tahıllı gıdalar) tercih edilmelidir.

İshalli çocukta kusmayı engellemek için besinler az miktarda ancak daha sık aralıklarla verilmeli, ishal düzeldikten sonra kayıpların yerine konabilmesi ve malnütrisyonun önlenmesi için birkaç hafta ek bir öğün verilmelidir.

Unutulmaması gereken konulardan birisi de yağ alımının kısıtlanmaması gerekliliğidir. Yağsız veya yağ azaltılmış diyetler alınan kalorinin azalmasına yol açar. Diyette bulunan yağlar ayrıca mide boşalmasını yavaşlattığı için ishalin azalmasına yardımcı olabilmektedir. Ancak kusan bebeklerde yağ azaltılabilir.


ÖNERİLMEYEN GIDALAR

–Gazozlar ve kolalı içecekler

–Hazır meyve suları ve tüm asitli içecekler

–Yağlı gıdalar, kızartmalar

–Acılı, ekşili, baharatlı yiyecekler

–Çikolatalar, gofretler, boyalı şekerler

–Üzüm, kavun, karpuz, erik, kayısı, incir, kiraz